Onderzoeksbalans Onroerend Erfgoed Vlaanderen

"Een hart voor volkscafés" is een project van Volkskunde Vlaanderen vzw. Sinds 1992 is Volkskunde Vlaanderen vzw erkend door de Vlaamse gemeenschap als landelijk organisatie voor volkscultuur. Volkscafés zijn met uitsterven bedreigd. De sociale functie van het buurtcafé staat onomstotelijk vast. Maar de toekomst van het buurtcafé ziet er somber uit. Vaak wordt geen overnemer gevonden als een uitbater stopt. Met het vaak kostbare interieur gaat eveneens het sociale gebeuren in zo’n café verloren. Ons cultureel erfgoed krijgt dan wel extra aandacht, maar vreemd genoeg worden de volkscafés schromelijk over het hoofd gezien. Volkskunde Vlaanderen vzw vindt dan ook dat het tijd wordt om de volkscafés in de kijker te zetten, dat volkscafés beter moeten beschermd worden. Daarom werkt men aan een inventarisatie van dit erfgoed, dat een combinatie is van roerend, onroerend en immaterieel erfgoed. Volkskunde Vlaanderen vzw is een erkende landelijke organisatie volkscultuur die de volkskunde vanuit een hedendaags perspectief bestudeert en onder de aandacht brengt. Volkskunde Vlaanderen vzw werkt mee aan de opbouw van een stevig netwerk rond het thema volkskunde. Onze vijf pijlers: feestcultuur, religieuze cultuur, verzamelcultuur, verhaal- en liedcultuur en leefcultuur. In dit netwerk neemt Volkskunde Vlaanderen vzw de taak op zich van coördinator, ondersteuner en stimulator.
Een gelijkaardig, maar niet gesubsidieerd project is de inventarisatie van danszalen. Radio Modern en vzw Dans'ant ( contactpersoon Cornelis Vanistendael) zijn allebei bezig met het in kaart brengen van de nog bestaande zalen die in het verleden of tot op heden voor bals en dansavonden werden gebruikt. De doelstelling van Radio Modern is deze locaties hergebruiken voor bals en dansfeesten in jaren 1950-stijl. De opzet van vzw Dans'ant is meer wetenschappelijk en kadert in een algemeen onderzoek naar historische danscultuur.

1 Muziekkiosken

Een interessante eindverhandeling aan de Universiteit Gent werd door Van Haevermaet gemaakt over de muziekkiosken in West-Vlaanderen. Volledig, systematisch en wetenschappelijk opgevatte inventaris. 1 Voor het Meetjesland werd een gelijkaardige inventarisatie opgevat door de provincie Oost-Vlaanderen in 2002. 2

2 Cinemazalen

De databank ‘huizenonderzoekbrugge’ biedt eveneens een inventaris van cinemazalen. Er kan gezocht worden op kaart (tot perceelsniveau) en op adres. Interessant is dat naast de tekstuele informatiefiche ook voor heel wat percelen de link bestaat met hetzelfde perceel op historisch kaartmateriaal. Dit is een zeer sterke benadering wat wetenschappelijk onderzoek betreft
Aan de Universiteit Gent werd een zeer interessante eindverhandeling gemaakt betreffende cinemazalen in Antwerpen, uitgaande van een inventarisatie. 3 Deze thesis bevat veel meer wetenschappelijke gegevens dan de publicatie die onlangs omtrent dit onderwerp uitgekomen is. 4

1. 1. Van Havermaet, A. 2006: De muziekkiosk. Haar ontstaansgeschiedenis en bestaan in de provincie West-Vlaanderen, onuitgegeven licentiaatsverhandeling Universiteit Gent.
2. 2. Pieteraerens, M. 2002: Muziekkiosken in het Meetjesland, Gent.
3. 3. Van Handehove, C. 2002: Antwerpen Kinemastad, onuitgegeven licentiaatsverhandeling Universiteit Gent.
4. 4. Heirman, F. 2006: Het paleis om de hoek: een eeuw cinema in Antwerpen, Antwerpen.